Hindistan'dan İplikte Ara Gözden Geçirme

Hindistan'ın Tayin Edilmiş Otoritesi (Designated Authority), yani Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Ticaret Departmanı Anti-Damping ve Buna Bağlı Vergiler Genel Müdürlüğü Çin Halk Cumhuriyeti menşeli viskoz filament ipliklere ilişkin olarak 24 Mayıs 2006'dan beri yürürlükte bulunan dampinge karşı önlem hakkında bir ara gözden geçirme soruşturması başlattı. Hindistan'ın anti-damping mevzuatına göre dampinge karşı önlemler uygulama süresi esnasında zaman zaman ara gözden geçirmeye (mid-term review) tabi tutuluyor.

Ara gözden geçirme soruşturması yerli üreticiler tarafından yapılan bir değişen şartlar başvurusu üzerine açılmış durumda. Yerli üreticiler üretim maliyetlerinin ciddi şekilde artış gösterdiğini, Çin menşeli dampingli ithalatın artarak devam ettiğini, Rupi'nin değer kazanmasının dampinge karşı verginin oranını etkisiz kıldığını ve süsleme amacıyla kullanılan ipliklerin de önleme tabi kılınması gerektiğini iddia ediyor.

Hindistan dünyanın en büyük iplik üreticilerinden bir tanesi. Nitekim Türkiye de Hindistan menşeli suni ve sentetik ipliğe ilişkin olarak bir anti-damping soruşturması yürütüyor.

Hindistan'dan Asetonda Nihai Saptama

Hindistan'ın Tayin Edilmiş Otoritesi (Designated Authority), yani Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Ticaret Departmanı Anti-Damping ve Buna Bağlı Vergiler Genel Müdürlüğü 9 Mayıs 2008 tarihli bir ilanla Kore Cumhuriyeti menşeli asetona ilişkin olarak yürütülmekte olan dampinge karşı soruşturmada nihai saptamalarını ortaya koydu.

Bakanlık'ın ön saptamaları hem damping hem de zararın mevcut bulunduğu yönünde. Bakanlık bu doğrultuda hükümete Kore menşeli ürünlere % 67,33 oranında dampinge karşı vergi ihdas edilmesini öneriyor.

Şubat 2007'de başlatılan soruşturma başlangıç aşamasında Rusya Federasyonu'nu da kapsarken şikayetçilerin yazılı başvurusu üzerine Mart 2008'de bu ülkeye ilişkin olarak sonlandırılmıştı.

Arjantin'den Demir Çelik Lamine Ürünlerde Nihai Gözden Geçirme

Arjantin Ekonomi ve Üretim Bakanlığı 26 Mayıs 2008 tarih ve 31.412 sayılı Resmi Bülten'de yayınlanan 41/2008 sayılı karar ile Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Avustralya ve Tayvan menşeli belirli demir çelik lamine ürünlere ilişkin olarak bir nihai gözden geçirme soruşturması başlattı. Söz konusu önlem 2003 yılından beri yürürlükte.

Dampinge karşı önlemlerin süresi beş yıl. Önlemin sona ermesinin damping veya zararın tekrar ortaya çıkmasına neden olacağı iddiasıyla bir başvuru yapılması üzerine nihai gözden geçirme soruşturması açılabiliyor. Soruşturma süresince önlem askıda kalıyor. Nihai gözden geçirme sonucunda önlemin bir beş yıllığına daha uzatılması, değiştirilerek uzatılması veya sona erdirilmesi kararları çıkabiliyor.

ABD'den Sodyum Metalde Ön Damping Saptaması

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Ticaret Bakanlığı Uluslararası Ticaret İdaresi Fransa menşeli sodyum metale ilişkin olarak yürütülen dampinge karşı soruşturmada ön saptamada bulundu. Bakanlık'ın 21 Mayıs 2008 tarihinde vardığı sonuca göre Fransa'nın ithalatları dampingli. Damping marjları tüm firmalar için % 62,62 düzeyinde.

Ticaret Bakanlığı ön saptama doğrultusunda Birleşik Devletler Gümrük ve Sınır Koruma ajansının Fransa menşeli ithalatlardan tespit edilen oranlar üzerinden nakit veya tahvil bazlı bir teminat alacak.

13 Kasım 2007'de başlatılan soruşturma normal koşullar altında Uluslararası Ticaret Komisyonu'nun 24 Kasım 2008'de nihai saptamada bulunmasıyla tamamlanacak. Muhtemel önlemlere ilişkin talimat ise bir hafta sonra verilecek. ABD'de anti-damping soruşturmalarında damping Ticaret Bakanlığı, zarar Uluslararası Ticaret Komisyonu tarafından inceleniyor.

İslam Konferansı Teşkilatı Üyeleri Arasında Tercihli Ticaret Sistemi

Türkiye tarafından 24 Kasım 2005 tarihinde imzalanan İslam Konferansı Teşkilatı (İKT) Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi Kurulmasına İlişkin Tercihli Tarife Düzenlemesi Protokolü'nün onaylanmasına ilişkin 2 Mayıs 2008 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı 29 Mayıs 2008 Perşembe tarih ve 26890 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Söz konusu uluslararası anlaşma ile İSEDAK ve İslam Zirvesi'nin aldığı ilke kararları doğrultusunda ve İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi Çerçeve Anlaşması kapsamında Bangladeş Halk Cumhuriyeti, Birleşik Arap Emirlikleri Devleti, Gine Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti, Kamerun Cumhuriyeti, Libya Arap Halk Sosyalist Büyük Cemahiriyesi, Lübnan Cumhuriyeti, Malezya, Mısır Arap Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Senegal Cumhuriyeti, Suriye Arap Cumhuriyeti, Tunus Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti, Uganda Cumhuriyeti ve Ürdün Haşimi Krallığı arasında bir tercihli ticaret sistemi oluşturuluyor.

Anlaşma'nın ticari savunma araçlarına ilişkin hükümleri aşağıdaki şekilde:

"Madde 8
Anti-damping, Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler

Taraflardan biri, verilen sübvansiyonların başka bir Tarafla ticareti önemli ölçüde bozduğunu yahut bu Tarafla yapılan ticarette damping olduğunu belirlerse, ilgili Taraf Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarıyla uyumlu uygun önlemleri alabilir.

Madde 9
Korunma Önlemleri

Korunma önlemlerine başvurmadan önce, söz konusu önleme başvurmayı düşünen Taraf, tüm Taraflar açısından kabul edilebilir bir çözümün bulunması amacıyla Ticaret Müzakere Komitesine durumun layıkıyla incelenmesi için gereken her türlü bilgiyi sağlayacaktır. Taraflar, bu tür bir çözüme ulaşılması için derhal Ticaret Müzakere Komitesi bünyesinde istişarelerde bulunacaklardır. Taraflar, istişareler sonucunda otuz gün içerisinde bir anlaşmaya varamazlarsa, söz konusu önleme başvurmayı düşünen Taraf DTÖ kurallarıyla uyumlu korunma önlemlerine başvurabilir."

Pamuk İpliğine Korunma Önlemi Soruşturması ve Geçici Önlem

Birçok ticaret ve sanayi odası ile bir firmanın yaptığı başvuru üzerine 23 Mayıs 2008 Cuma tarih ve 26884 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2008/5 sayılı Tebliğ aracılığıyla 52.05, 52.06 ve 52.07 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan dikiş ipliği hariç pamuk ipliklerine (sırasıyla ağırlık itibariyle % 85 veya daha fazla pamuk içeren ve perakende olarak satılacak hale getirilmemiş olanlar, ağırlık itibariyle % 85 den az pamuk içeren ve perakende satış için hazırlanmamış olanlar ve perakende olarak satılacak hale getirilmiş olanlar) ilişkin olarak bir korunma önlemi soruşturması başlatıldı. Yerli üreticilerin başvurusunun gizli olmayan özetine Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın internet sitesinden ulaşılması mümkün.

İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu sadece soruşturma açılmasına değil, aynı zamanda söz konusu ürünlerin ithalatında 200 gün süreyle geçici önlem uygulanması, geçici önlemin net kilogram başına 1,03 ABD Doları tutarında ek mali yükümlülük olarak belirlenmesi ve Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması doğrultusunda gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınması hususlarında Bakanlar Kurulu’na öneride bulunulmasına da karar verdi.

Soruşturmaya tabi ürünlerin yerli üreticileri, ithalatçıları, tüketicileri ve bunların bağlı olduğu kuruluşlar veya bunların yetkili temsilcileri ile ilgili ülke yetkili temsilcileri ve ilgili ülkede yerleşik ihracatçılar/üreticilerin Tebliğ'in yayın tarihinden itibaren 30 gün içerisinde gerekli formu doldurarak başvurmaları halinde soruşturmada ilgili taraf olarak kabul edilecek ve görüşleri dikkate alınacak.

Müsteşarlık geçtiğimiz yıl tekstürize ipliklere ilişkin olarak iki ayrı, bu yıl ise suni ve sentetik ipliklere ilişkin olarak bir tane dampinge karşı soruşturma başlatmıştı. Basında yer alan haberler pamuk ipliği üreticilerinin de damping başvurusu yaptığı yönündeydi. Ancak aldığım duyumlar yapılan başvurunun dampinge ilişkin delil içermemesi nedeniyle yerli üreticilerin korunma önlemlerine yönlendirildiği yönünde.

Camdan Mamul Sofra Mutfak Eşyasında İran'a Karşı Korunmaya Devam

23 Mayıs 2008 Cuma tarih ve 26884 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2008/4 sayılı Tebliğ aracılığıyla İran İslam Cumhuriyeti menşeli camdan mamul sofra mutfak eşyasının ithalatında uygulanmakta olan korunma önlemine ilişkin olarak sürdürülmekte olan gözden geçirme soruşturması Bakanlar Kurulu'na önleme devam edilmesi yönünde öneride bulunulması kararıyla tamamlandı. Bu önleme ilişkin olarak yürütülen ikinci gözden geçirme soruşturmasıydı.

İran menşeli 70.13 gümrük tarife pozisyonunda yer alan “sofra, mutfak, tuvalet, yazıhane, ev tezyinatı ve benzeri işler için cam eşya” hakkında orijinal önlem Paşabahçe tarafından yapılan başvuru üzerine Haziran 2001'de başlatılan ve Mayıs 2002'de yayınlanan 2002/3 sayılı Tebliğ ile sonuçlandırılan korunma önlemi soruşturması aracılığıyla alınmıştı. Soruşturmada 1997 ila 2001 arasında söz konusu ürünlerin genel ithalatı azalırken İran menşeli ithalatta % 12.322 artış kaydedildiği, İran'ın ithalattaki payının % 0.06'dan % 19'a yükseldiği ve ortalama ithal fiyatlarının genel ithal fiyatlarının yedide biri düzeyinde olduğu ve bu gelişmeler sonucunda yerli üretici olan Paşabahçe'nin ekonomik göstergelerinde bozulmalar yaşandığı tespit edilmişti. İthalatta Gözetim ve Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu bu bulgular karşısında İran'a üç yıl süreyle kota uygulanmasına karar vermişti. Birinci kota dönemi, yani yılı için 5.800.000 adet eşya ile sınırlı olan kota, korunma önlemlerinde adım adım liberalizasyona gidilmesi gerektiğinden her yıl % 4 arttırılarak ikinci yıl 6.032.000, üçüncü yıl 6.273.280 adede ulaştı. Ancak İran kotasının tamamını kullanmadı.

Orijinal önleme ilişkin birinci gözden geçirme soruşturması mevzuatın el verdiği en geç tarih olan 8 Şubat 2005'te başlatıldı ve 9 Mayıs 2005'te 2005/4 sayılı Tebliğ ile tamamlandı. Soruşturmada İran menşeli ürünlerin yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarını ciddi şekilde kırmaya devam ettiği, Paşabahçe'nin bazı ekonomik göstergelerinin toparlanmakla beraber diğerlerinin önlem öncesindeki düzeylerine ulaşmadığı, dolayısıyla ithalatın - artık aynı anda nasıl oluyorsa - "ciddi zarar ve ciddi zarar tehdidi" oluşturmaya devam ettiği tespit edildi. Bu doğrultuda (mevzuatta gerçekleşen değişiklik sonucunda artık sadece korunma önlemleri konusunda karar alacak olması nedeniyle isim değişikliğine uğrayan) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu önlemin üç yıllığına uzatılmasına karar verdi. Kotanın dördüncü dönemde 6.524.211 adet, beşinci dönemde 6.785.180 adet ve altıncı dönemde 7.056.587 adet olarak uygulanması hükme bağlandı.

Korunma önlemine ilişkin ikinci gözden geçirme soruşturması Mart 2008'de 2008/3 sayılı Tebliğ ile başlatıldı ve yukarıda belirtildiği üzere 23 Mayıs 2008 tarihinde yayınlanan bir sonraki Tebliğ ile tamamlandı. Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın yeni uygulaması doğrultusunda soruşturmanın sonuç raporu Tebliğ'in eki olarak yayınlandı. Buna göre İran menşeli önleme tabi ürün ithalatının dalgalı bir seyir izlediği ve fiyat kırmasının devam ettiği saptanmış durumda. Ancak 2007 yılında ithalatta ve pazar payında daha öncesi ile karşılaştırılamayacak ciddi bir gerileme yaşandığı da görülüyor. Buna karşılık yerli üretimin karlılık haricinde tüm ekonomik göstergelerinde ciddi şekilde iyileşme bulunuyor. Müsteşarlık bu tablo karşısında zarar tehdidinin devam ettiği tespitinde bulunuyor ki makul bir karar sayılabilir.

İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu'nun kararı her zamanki gibi Müsteşarlık'ın tespitlerine uygun, yani önleme devam edilmesi yönünde. Ancak önlemin artık miktar kısıtlaması değil, ek mali yükümlülük şeklinde uygulanması öneriliyor Bakanlar Kurulu'na. Ek mali yükümlülüğün uygulamanın ilk yılı için 0,90 ABD Doları/brüt kg, ikinci yılı için 0,85 ABD Doları/brüt kg ve üçüncü yılı için 0,80 ABD Doları/brüt kg olması öngörülüyor. Sorun fiyat kırılmasından kaynaklandığından dolayı ek mali yükümlülük miktar kısıtlamasına göre daha akılcı bir korunma yöntemi. Nitekim son dönemde korunma önlemleri hep bu şekilde uygulanıyor.