DTÖ'den İhtilaflar Haritası

Dünya Ticaret Örgütü İhtilafların Halli Mekanizması çerçevesinde Cenevre'ye intikal eden ihtilaflara ilişkin internet bazlı etkileşimli bir araştırma aracı geliştirdi. Bu araç bir harita. Haritada istediğiniz ülkeye tıklayarak bu ülkenin diğer ülkelerle ihtilaflarını görebiliyorsunuz.

Harita'nın adresi: http://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/dispu_maps_e.htm

Haritadan Türkiye'nin ihtilaflarına ilişkin bir görüntü.

Son derece eğlenceli ve basit bir araştırma yöntemi. Dünya Ticaret Örgütü'ne teşekkürler.

AB-Türkiye Demir Çelik ve Kömür Ticareti Anlaşması Güncellendi

6 Haziran 2009 tarihli Avrupa Birliği Resmi Gazetesi'nde (2009/L 143/1) Avrupa Kömür ve Çelik Topluğu ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu Kuran Antlaşma Tarafından Kapsanan Ürünlerin Ticaretine Dair Anlaşma Altında Kurulan Ortak Komitenin 1/2009 sayılı Kararı yayınlandı. Karar başlığını aratmıyor, tam 101 sayfa! Hoş, dış ticaret rejimi düzenlemeleri açısından normal sayılır bu uzunluk.

Peki, nedir bu denli uzun bir kararı gerektiren konu?

Cevabı vermeden önce gerekli altyapıyı kuralım. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu, Avrupa Topluluğu'ndan daha önce kurulmuş, dış ticaret dahil kendine özgü kuralları olan sektörel bir birlikti. Günümüzde mevcudiyetini sürdürmüyor. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu Kuran Antlaşma 2002 yılında yürürlükten kalktı ve Topluluk'un yetkileri Avrupa Topluluğu'na devroldu. Tabi yaptığı uluslararası anlaşmalar da.

Türkiye'nin Avrupa Topluluğu ile arasında bir gümrük birliği varken Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile arasında ayrı kuralları olan bir serbest ticaret anlaşması bulunuyor. Bir başka deyişle kömür ve demir çelik gümrük birliği kapsamında değil. Taraflar bu serbest ticaret anlaşmasının devamından yana. Demir çelik sektörünün hassas doğası nedeniyle.

1/2009 sayılı Karar bu çerçevede söz konusu anlaşmanın birinci protokolünü yeniliyor. Bu Protokol ise Topluluk, Türkiye ve EFTA arasında menşe kümülasyonunu düzenliyor. Menşe kümülasyonu farklı tercihli ticaret anlaşmaları kapsamında verilen tavizlerin uygulanmasının gereksiz trafik sapmalarına neden olmaması için bir ihracatçı ülkenin ihraç ettiği mallarda yine tavize sahip olan üçüncü ülkeler menşeli girdilerin tavizli menşeyi temin edecek toplam yerli katkı payının hesaplanmasında dikkate alınmasını sağlayan bir mekanizma. Alınan yeni kararla Türkiye ile AB arasındaki ticarette bu mekanizmanın uygulanmasına yönelik düzenlemeler yenilenmiş ve uzatılmış durumda.

Lamy Koltuğu Korudu

Pascal Lamy Dünya Ticaret Örgütü'nün Genel Sekreterliği'ne ikinci kez seçildi.

DTÖ Genel Konseyi 30 Nisan tarihli toplantısında Pascal Lamy'nin görevini sürdürmesine oybirliğiyle karar verdi. Lamy'nin ikinci dört yıllık görev süresi 1 Eylül 2009'da başlayacak.

Daha önce Avrupa Komisyonu'nun Ticaretten Sorumlu Komiseri olarak görev yapan Fransız uyruklu Lamy Doha Kalkınma Gündemi müzakerelerinin tıkanmış olmasına, ard arda gelen girişimlerin hüsrana uğramasına rağmen başarılı bir yönetici olarak kabul ediliyor. Nitekim DTÖ'nün en yüksek koltuğuna gösterilen başka aday da olmadı.

Bu durum bir çelişki gibi gözükebilir. Ancak DTÖ'nün bir kurum olarak çoktaraflı ticaret müzakereleri çerçevesinde bir platform olmanın ötesinde belirleyici bir rolü bulunmuyor. Müzakereler kimi zaman DTÖ'nün organlarında kimi zaman da kendi aralarında enformel olarak bir araya gelen üye ülkelerin temsilcileri arasında gerçekleştiriliyor. DTÖ Genel Sekreterinin masaya öneriler getirme yetkisi bile bulunmuyor.

Buna karşılık Lamy müzakerelerin sürdürülmesinde kolaylaştırmış, ayrıca DTÖ'nün genel idaresi ve sivil toplumla ilişkilerinde başarı sağlamış bir isim. Üstelik Avrupa Birliği adına yürüttüğü müzakere ve kavgalardan sıyrılmasını, tarafsızlığını korumasını da bilmiş durumda. Bakalım koltuğunu koruyan Lamy Doha raundunun sonunu da görebilecek mi?

DTÖ'den Bölgeselcilik Üzerine Bir Kitap: "Multilateralizing Regionalism"

Uluslararası ticaret politikasının en önemli sorunsallarından biri çoktaraflılıkla bölgeselcilik arasındaki etkileşim. Çoktaraflılıktan kastımız Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) etrafında şekillenen kural, tercih ve kararlara göre sürdürülen dünya ticareti. Bölgeselcilik ise belirli ülkeler veya ülke gruplarının genelde karşılıklı olmak üzere oluşturduğu münhasır düzenlemeler.

Doha Kalkınma Gündemi'nde ilerleme sağlanamaması ve Kuzey ülkelerinin ekonomi politik rekabeti son yıllarda bölgesel anlaşmalarda bir patlama yaşanmasına neden olmuş durumda. Haliyle çoktaraflı ticaret sistemi açısından endişe veriyor, tartışmalara neden oluyor bu durum.

DTÖ tarafından Ocak 2009'da yayınlanan Multilateralizing Regionalism: Challenges for the Global Trading System isimli kitap işte bu sorunsalı ele alıyor. 2007 yılında düzenlenen bir konferansta sunulan bildirileri bir araya getiren kitap bölgesel ticaret anlaşmalarıyla ilgili ayrıntılı bilgiler yer vermenin yanı sıra bunların yarattığı sorunları ve olası çözümleri de irdeliyor.

Pamuklu Nevresim: AB'de Önlemin Sonu Geliyor

Avrupa Birliği (AB) 9 Ocak 2009 tarih ve C 4 sayılı Avrupa Birliği Resmi Gazetesi'nde yayınlanan bir duyuru aracılığıyla Hindistan menşeli pamuklu nevresimlere ilişkin olarak yürürlükte bulunan telafi edici önlemin 18 Ocak 2009'da sona ereceğini açıkladı. Duyuruya göre önleme ilişkin olarak bir nihai gözden geçirme soruşturması yürütülmesi için herhangi bir başvuru yapılmamış bulunuyor.

AB bu önlemde 30 Aralık 2008'de bir değişikliğe gitmişti (http://antidamping.blogspot.com/2009/01/pamuklu-nevresim-abden-deiiklik.html).

Dampinge ve sübvansiyona karşı önlemlerin süresi beş yıl. Önlemin sona ermesinin damping veya zararın tekrar ortaya çıkmasına neden olacağı iddiasıyla bir başvuru yapılması üzerine nihai gözden geçirme soruşturması açılabiliyor. Soruşturma süresince önlem askıda kalıyor. Nihai gözden geçirme sonucunda önlemin bir beş yıllığına daha uzatılması, değiştirilerek uzatılması veya sona erdirilmesi kararları çıkabiliyor.

Avustralya'da Soruşturmaların Durumu

Avustralya Gümrük İşleri 19 Aralık 2008 tarihinde yayınlanan 2008/48 sayılı Avustralya Gümrük Damping Tebliği aracılığıyla dampinge ve sübvansiyona karşı yürütülen soruşturmaların mevcut durumunu açıkladı.

Aslında Avustralya makamları böyle bir açıklamayı her ay yapıyor. Ancak 2008/48 sayılı Tebliğ yılın son raporlaması olduğundan içeriğine burada yer verelim dedik.

Tebliğe göre hali hazırda Çin Halk Cumhuriyeti menşeli yapısal çelik borulara ilişkin olarak hem dampinge hem de sübvansiyona karşı soruşturma söz konusu. Üstelik bir de gözden geçirme var.

Yürütülmekte olan dampinge karşı soruşturmalar ise Yunanistan menşeli kuş üzümü, Çin menşeli jantlar ve Malezya menşeli yapısal çelik borulara ilişkin. Tebliğ yayınlandığında devam eden tuvalet kağıtları soruşturması hali hazırda tamamlanmış durumda (http://antidamping.blogspot.com/2009/01/tuvalet-katlar-avustralyadan-nihai.html).

Ütü Sehpaları: AB'de Kısmi Gözden Geçirme

Avrupa Birliği 8 Ocak 2009 tarih ve C 3 sayılı Avrupa Birliği Resmi Gazetesi'nde yayınlanan bir duyuru aracılığıyla Çin Halk Cumhuriyeti menşeli ütü sehpalarına ilişkin olarak yürürlükte bulunan dampinge karşı önleme dair bir kısmi ara gözden geçirme soruşturması başlattı.

Söz konusu önlem Nisan 2007'de Çin ve Ukrayna menşeli ürünlere ilişkin olarak alınmıştı. Çinli firmalara % 0 ila 38,1 arasında değişen oranlarda dampinge karşı vergi ihdas edilmişti. Ukraynalı firmalar ise % 9,9'luk bir vergiye maruz kalmıştı.

Ara gözden geçirme soruşturması Guangzhou Power Team Houseware Co. Ltd. isimli Çinli ihracatçı tarafından yapılan başvuru üzerine açılmış. İhracatçı önleme yol açan koşulların değiştiğini ve bu değişimin kalıcı olduğuna dair prima facie, yani ilk bakışta yeterli olan kanıtlar sunmuş durumda. Buna göre Guangzhou artık piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet gösteriyor, dolayısıyla normal değer hesaplamasının gözden geçirilmesi gerekiyor. Bu değerle ihraç fiyatları karşılaştırıldığında ise önlemin mevcut seviyesiyle artık gerekli olmadığı sonucu ortaya çıkıyor.

Avrupa Komisyonu yetkilileri kısmi ara gözden geçirme soruşturmasıyla bu başvuruyu doğrulamaya çalışacak. Karşı tarafın da görüş bildirme hakkı saklı.