Dış Ticaret Müsteşarlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(2010/2)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
Soruşturma
MADDE 1 – (1) Yerli üreticiler RSA Tesisat Malz. San. ve Tic. A.Ş. ve Sardoğan Endüstri ve Ticaret tarafından yapılan ve Çedisan Ltd. Şti, Nalcı Sınai Mam. Ltd. Şti ve Uysallar Çelik Dirsek San. Ltd. Şti. tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları”nın Türkiye’ye ithalatına ilişkin olarak 18/4/2009 tarih ve 27204 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/10 sayılı Tebliğ (2009/10 sayılı Tebliğ) ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı (Müsteşarlık) İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarih ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını içermektedir.
Yerli üretim dalının temsil niteliği
MADDE 3 – (1) Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca şikayetçi ve şikayeti destekleyen firmaların yerli sanayi olarak kabul edilip edilemeyeceği hususu incelenmiştir. Bu inceleme neticesinde, söz konusu firmaların tamamının üretimlerinin olduğu anlaşılmış olup Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde yerli sanayi olarak kabul edilmiştir. Ayrıca yerli üreticilerin soruşturmaya konu ürün gruplarında yerli üretimin %50 sinden fazlasını karşıladıklarından, yerli üretim dalı temsil yeteneğini haiz oldukları anlaşılmıştır. Bu nedenle, ihracatçı firmaların Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca temsil koşulunun yerine getirilmediğine yönelik iddiaları dikkate alınmamıştır.
(2) Soruşturma süresi içerisinde Türkiye’de demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları üretimi ile iştigal ettiğine dair Unifit Boru Bağ. Ele. End. Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Zeynal Eroğlu-Eroğlu Boru Bağlantı Elemanları İmalat ve Pazarlama firmaları bildirimde bulunmuştur. Bu firmalardan Unifit Boru Bağ. Ele. End. Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kayda değer bir üretimi bulunmadığı ve cirosunun önemli bir kısmını ithalat vasıtasıyla ticari satışlardan yaptığı anlaşıldığından Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici olarak kabul edilmemiştir. Diğer firmanın ise sektörde yer alan küçük üreticilerden olduğu ve tam kapasite üretim yaptığı varsayılsa dahi soruşturmanın açılmasına esas yerli üretim dalını temsil yeteneğine halel getirmediği değerlendirilmiştir.
Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi
MADDE 4 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve diğer bütün ihracatçıların da bilgilendirilmesini teminen ÇHC’nin Ankara Büyükelçiliği’ne; ilgili soru formlarına, başvurunun gizli olmayan özetine ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını temin etmek için soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.
(2) Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.
(3) Şikâyetçi yerli üretici firmalar, soruşturma süresince Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.
(4) ÇHC’de yerleşik firmalardan 2 ihracatçı firma (Qingdao Houshang Inter. FNF Co., Ltd. ve Shandong Yanshan Pipe Engineering Co., Ltd.), 3 üretici firma (Taiyuan Dingsheng Flange Process and Manufacturing Factory Co.,Ltd., Jinan Yanshan Conduit Fittings Co.,Ltd. ve Cangzou Haixin Pipe Fitting Manufacturing Co.,Ltd.) ile 1 adet üretici/ihracatçı firmadan (Shanxi Guanli Flange Co.,Ltd.) soru formlarına cevap alınmıştır. Adı geçen firmalardan alınan cevapların damping soruşturmasında ihtiyaç duyulan temel bazı verilerden yoksun bulunması nedeniyle söz konusu firmalar eksikliklerle ilgili olarak bilgilendirilmiş ve bu eksiklere ilişkin ek açıklama için kendilerine süre tanınmıştır. Verilen süre zarfında firmalardan alınan cevabi yazılarda eksiklerin tamamı gönderilmemiş ve soru formu ile talep edilmiş olan ve damping marjı hesabına esas teşkil eden verilerin firmalar tarafından gönderilmemesine ilişkin tatmin edici bir cevap alınamamıştır.
(5) Yukarıda açıklanan nedenlerle Qingdao Houshang Inter. FNF Co., Ltd. ve Shandong Yanshan Pipe Engineering Co., Ltd., Taiyuan Dingsheng Flange Process and Manufacturing Factory Co.,Ltd., Jinan Yanshan Conduit Fittings Co.,Ltd., Cangzou Haixin Pipe Fitting Manufacturing Co.,Ltd. ile Shanxi Guanli Flange Co.,Ltd’nin Yönetmeliğin 26 ncı maddesi çerçevesinde işbirliğinde bulunmadığı kabul edilmiştir.
(6) Soruşturma döneminde ÇHC’den soruşturma konusu ürünü ithal ettiği belirlenen 20 ithalatçı firmadan yanıt alınmıştır.
Yerinde doğrulama soruşturmaları
MADDE 5 – (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde, zarara ilişkin bilgilerin güncelleştirilmesi ve doğrulanması için şikayetçi yerli üreticilerin İstanbul’da olan üretim ve idari merkezlerinde yerinde doğrulama soruşturmaları yapılmıştır.
(2) Soruşturmaya konu ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçılardan işbirliği olmadığından yurtdışında yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmemiştir.
(3) İthalatçılarca sunulan bilgilerin yeterli delillerle desteklenenleri dikkate alınmış olup, ithalatçılar nezdinde yerinde doğrulama soruşturmasına gerek görülmemiştir.
İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi
MADDE 6 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, ÇHC’de yerleşik bilinen üretici/ihracatçılara ve ayrıca anılan ülkede yerleşik diğer üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen ÇHC Ankara Büyükelçiliği’ne şikâyetin gizli olmayan özeti ve 2009/10 sayılı Tebliğ’in birer örneği gönderilmiştir.
(2) Nihai bildirimin yapılması akabinde Qingdao Houshang Inter. FNF Co., Ltd. ve Shandong Yanshan Pipe Engineering Co., Ltd. unvanlı ihracatçı firmalar ve Taiyuan Dingsheng Flange Process and Manufacturing Factory Co.,Ltd., Jinan Yanshan Conduit Fittings Co.,Ltd., Cangzou Haixin Pipe Fitting Manufacturing Co.,Ltd unvanlı üretici firmalar dinleme toplantısı yapılması talebinde bulunmuşlardır. Bu firmaların taleplerinin karşılanması amacıyla Kasım 2009 da dinleme toplantısı planlanarak anılan firmalara bildirilmiş ancak firmaların isteği üzerine toplantı tarihi bir ay sonrasına ertelenerek 15.12.2009 tarihinde dinleme toplantısı gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra ithalatçı firmalardan Uras Endüstriyel Ürünler San. ve Tic. Ltd. Şti firmasının dinleme toplantısı düzenlenmesi talebi 14.12.2009 tarihinde karşılanarak firmalara soruşturma ile ilgili konularda görüş ve iddialarını sunma fırsatı tanınmıştır.
(3) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu yazılı görüşlerden nesnel ve konuyla ilgili olanlar çalışmalarda dikkate alınmıştır. Bunlara bu Tebliğ’in ilgili bölümlerinde cevap verilmiştir.
Soruşturma dönemi
MADDE 7 – (1) Damping belirlemesi için 1/1/2008-31/12/2008 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2005-31/12/2008 arasındaki dönem esas alınmıştır.
İKİNCİ KISIM
Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün
Genel
MADDE 8 – (1) Soruşturma “7307.91.00.00.00, 7307.93.11.00.11, 7307.93.11.00.12 ve 7307.93.19.00.00 (En büyük dış çapı 609,6 mm.’yi geçmeyen uç uca kaynak yapılacak bağlantı parçaları)” gümrük tarife istatistik pozisyonlarında (GTİP) sınıflandırılan ÇHC menşeli demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları için başlatılmıştır.
(2) Soruşturma konusu ürün “demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları” olarak adlandırılmaktadır. Bu ürün flanş, dirsek, te, redüksiyon ve kep gibi tiplere sahiptir. Yerli üreticilerin sunduğu bilgilere göre, bu ürünler basınç altında çalışan ekipmanların tesisatında, doğalgaz iletim hatlarında, gemi inşaatında, makine imalatında, kimya, gıda ve inşaat sektörlerinde basınçlı veya basınçsız boru hatlarında, sıvı ve doğalgaz tesisatlarında, makine imalatı ve gemi endüstrisinde vs. kullanılmaktadır.
(3) Uç uca kaynak yapılacak bağlantı parçaları üretimi için dikişli veya dikişsiz boru seçilir. Boru, üretilecek ürüne uygun uzunluklarda kesilir. Kesilen borular endüksiyon fırınlarında ısıtılarak hidrolik presler aracılığıyla ya da soğuk şekillendirme yoluyla biçimlendirilir. Sıcak form verilen parçalar yine hidrolik preslerde kalibre edilir. Daha sonra uç uca birleştirilen malzemenin kaynak temas yüzeyi olan kaynak ağzı açılır. Bu işlemden sonra ürün kumlanarak yüzey temizliği yapılır. Ürün markalama ve ambalajlamadan sonra satışa hazır hale gelmektedir. Dikişli borudan yapılanlar düşük basınçlı tesisatlarda kullanılır. Dikişsiz borudan yapılanlar yüksek basınçlı tesisatlarda (doğalgaz, kalorifer ve buhar kazanlarında) kullanılır.
(4) Flanş üretimi için, kullanılacak hammadde karekütük veya yuvarlak olmak üzere seçilir. Hammadde malzemesi üretilecek flanşın ölçüsü göz önünde bulundurularak testere ya da giyotinde kesilir. Kesilen hammadde endüksiyon fırınında tavlandıktan sonra dövme çekicinde dövülerek istenilen ölçülere getirilir. Dövülen malzemenin iç göbeği ve dış fazlalığı eksantrik preslerle kesilir. Buradan çıkan mamul talaşlı olarak imalata gönderilerek yüzey işlemleri sonrası ilgili standardın tamamlandığı miktarda delik delinir. Delinen cıvata deliklerine havşa basılır yani vidanın, kılavuz açılmış delikten kolayca diş kapabilmesi için, deliğin ağzına hafif bir koniklik verilir. Mamul, markalama işleminden sonra paketlenir.
(5) Yerli üreticiler tarafından üretilen demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları işlevsel özellikleri, fiziki özellikleri, dağıtım kanalları, kullanım amaçları, tüketicilerin algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından aynı ya da benzer özellikler göstermektedir.
(6) Bazı ithalatçı ve üretici/ihracatçı firmalar soru formlarına verdikleri cevaplarda ve kamu dinleme toplantıları esnasında yerli üretim dalının ilgili ürünün bazı tiplerini üretmediğini ifade etmişlerdir. Yerli üretici firmalarla yapılan yazışmalar neticesinde üretilmediği iddia edilen ürünler için firmaların teknolojik yeterliliğinin bulunduğu ancak bu ürünlerde ancak belirli bir sipariş miktarının üzerinde karlı üretim yapılabildiği için halihazırda üretilmediği belirtilmiştir.
(7) Çoğu ithalatçı firma ithal edilen ürünün tercih sebepleri arasında ilk olarak fiyatı göstermektedir. Ayrıca yerli ürünün kalitesinin ithal ürüne göre iyi olmadığına ve üretilen ürünlerin standartlara uygun olmadığına ilişkin olarak ithalatçı ve ihracatçı/üretici firmalar tarafından gündeme getirilen iddialar somut deliller gösterilememesi ve yerli üretim dalının kalite yönetim sistemi belgesine sahip olması nedeniyle yerinde bulunmamıştır.
(8) Bu bağlamda, ÇHC’den ithal edilen demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları ile yerli üretim dalı tarafından üretilen demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları benzer ürün olarak kabul edilmiştir.
(9) Öte yandan, fiyat farklılığının tercih sebebi olarak gösterilmesi, konuya ilişkin diğer bilgiler ışığında yerli ürünün benzer ürün olmamasına değil, ithal ürünle yerli ürün arasında fiyat rekabetine işaret etmekte ve aksine iki ürünün benzer ürün olduğu iddialarını desteklemektedir.
(10) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde soruşturma konusu maddenin yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir sınıflandırma altında ithal edildiğine ilişkin herhangi bir bulgu edinilmemiştir. Öte yandan, soruşturma konusu madde haricinde bir maddenin mezkûr GTİP’ler altında ithal edildiğine ilişkin bir itirazda da bulunulmamıştır. Bu nedenle soruşturma çerçevesindeki değerlendirmeler bahsi geçen GTİP’ler altında gerçekleştirilen ithalatın tamamını kapsamaktadır.
(11) Kamu dinleme toplantısında ihracatçı firmalar soruşturma konusu GTİP’lerden boru bağlantı parçalarına ilişkin olanlarının son 6 basamağının ÇHC’de kullanılan GTİP’lerden farklı olduğuna yönelik iddialarda bulunmuşlardır. Bu durumun incelenmesi sonucunda soruşturma konusu GTİP’lerin harmonize sistemden gelen ilk 6 basamağının aynı olduğu; ülkemiz kod sisteminde farklı olan son 6 basamağın ise Avrupa Birliği ve ülkemiz ulusal açılımları olması dolayısıyla farklı olabileceği ve bu durumun ürün kapsamında bir değişiklik yaratmadığı anlaşılmıştır.
(12) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Dampinge İlişkin Belirlemeler
Genel
MADDE 9 – (1) Soruşturma açılışını müteakip soru formu gönderilen ÇHC’de yerleşik ihracatçılar Qingdao Houshang Inter. FNF Co., Ltd. ve Shandong Yanshan Pipe Engineering Co., Ltd. ile birlikte üretici firmalar Taiyuan Dingsheng Flange Process and Manufacturing Factory Co.,Ltd., Jinan Yanshan Conduit Fittings Co.,Ltd. ve Cangzou Haixin Pipe Fitting Manufacturing Co.,Ltd. ve üretici/ihracatçı Shanxi Guanli Flange Co.,Ltd. firmaları soru formuna cevap vermiştir. Söz konusu firmalar piyasa ekonomisinde faaliyette bulundukları yönünde bir iddiada bulunmuştur. Firmaların soru formuna cevaben sunduğu bilgilerin incelenmesinden damping hesaplamalarına esas teşkil edecek temel bazı verileri sağlamadıkları anlaşılmış, bunun üzerine firmalara konuya ilişkin açıklama yapma imkanı tanınmıştır. Verilen süre zarfında söz konusu firmalardan alınan cevabi yazılarda ilk aşamada soru formu ile verilmesi gereken ancak verilmeyen eksik bilgilere yönelik olarak tatmin edici bir cevap alınamamış olup söz konusu firmaların Yönetmeliğin 26 ncı maddesi uyarınca işbirliğinde bulunmadığına karar verilmiştir. Nihai bildirim sonrasında ihracatçı ve yabancı üretici firmaların görüşleri dinleme toplantılarında alınmış ancak soru formuna verilen cevapların damping soruşturmasında ihtiyaç duyulan temel bazı verilerden yoksun bulunmasına yönelik olarak firmalar tarafından tatmin edici bir açıklama getirilemediği için söz konusu firmaların işbirliğinde bulunmadığı yönündeki tespitte herhangi bir değişiklik olmamıştır.
Normal değer
MADDE 10 – (1) Normal değerin tespitinde 2009/10 sayılı Tebliğ’de belirtildiği üzere, Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak Türkiye seçilmiş ve emsal ülke seçimine ilgili taraflardan gelen itiraz değerlendirilmiştir. Üçüncü ülkelerden bu hususta sağlıklı bilgilerin mevcut olmaması, ayrıca işbirliği talebinde bulunan firmalardan yeterli bilgi ve belgenin sunulmaması gibi nedenlerle bu kararda değişikliğe gidilmemiştir. Ancak normal değerin tespitinde Türkiye’deki veriler olduğu gibi alınmamış, uluslararası piyasa koşulları göz önüne alınarak ilgili bölümlerinde gerekli ayarlamalar yapılmıştır.
(2) Bu çerçevede, Türkiye’de benzer malın birim imalat maliyetine genel, idari, satış ve finansman giderleri ile makul bir karın eklenmesiyle oluşturulan değer, gerekli ayarlamaların yapılması sonucunda normal değer olarak alınmıştır. Mezkûr yöntem, Türkiye’nin genel ekonomik düzeyi ve üretim hacmi nedeniyle elverişli konumda bulunması ve adil karşılaştırmaya esas teşkil edebilecek nitelikte başka veri bulunmaması nedeniyle tercih edilmiştir. Oluşturulmuş değer, soruşturma konusu ürünün temel iki tipi olan boru tipi bağlantı parçaları ile flanşlar için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Bu bağlamda dinleme toplantısında ihracatçılar tarafından dile getirilen temel ürün tiplerinin birbirinden ayrı olarak incelenmeksizin sonuca varıldığı iddiaları mesnetsiz bulunmuştur. Ayrıca, sınaî maliyetten ticari maliyete geçiş aşamasında gerçekleşen maliyetler üretici/ihracatçı lehine olacak şekilde ayarlanmıştır.
İhraç fiyatı
MADDE 11 – (1) İhraç fiyatı, işbirliğinde bulunan ithalatçılar tarafından sağlanan veriler çerçevesinde, normal değer belirlemesinde kullanılan ürün tiplerine ilişkin ithalat verilerine dayanılarak tespit edilmiştir.
Fiyat karşılaştırması
MADDE 12 – (1) Normal değerle ihraç fiyatlarını adil biçimde karşılaştırmak amacıyla, ihraç fiyatının belirlenmesi aşamasında, mevcut veriler çerçevesinde gümrük masrafları, navlun ve sigorta giderlerinde ÇHC için yakın zamanda yürütülen benzer bir soruşturmadaki veriler kullanılarak ayarlama yapılmıştır.
Damping marjı
MADDE 13 – (1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjı, boru tipi bağlantı parçaları ve flanşlar için oluşturulmuş ağırlıklı ortalama normal değerler ile bu tiplere karşılık gelen ağırlıklı ortalama ihraç fiyatlarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.
(2) Bu çerçevede, damping marjı soruşturma konusu “demir veya çelikten belirli boru bağlantı parçaları” için nispi olarak CIF bedelin %42,61’i seviyesinde, mutlak olarak ise 663 ABD Doları/ton olarak tespit edilmiştir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Zarara İlişkin Belirlemeler
BİRİNCİ BÖLÜM
Dampingli İthalat
Genel
MADDE 14 – (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı incelenmiştir.
Maddenin genel ithalatı
MADDE 15 – (1) 2005 yılında 3.009.884 Kg olan maddenin genel ithalatı, 2006 yılında 6.046.199 Kg, 2007 yılında 9.994.914 Kg, 2008 yılında ise 11.311.184 Kg olarak gerçekleşmiştir.
Dampingli ithalat
MADDE 16 – (1) Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı 2005 yılında 1.558.565 Kg’dan, 2006 yılında 4.011.645 Kg’a, 2007 yılında 7.870.843 Kg’a yükselmiş, 2008 yılında ise 8.738.854 Kg olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu ithalat miktar bazında 2005 yılından soruşturma dönemi olan 2008 yılına gelindiğinde 5,5 kattan fazla bir artış göstermiştir.
(2) Söz konusu ithalatın toplam ABD Doları değeri ise 2005 yılında 8.586.542’den, 2006 yılında 14.438.835’e, 2007 yılında 20.175.914’e, 2008 yılında ise 30.446.795’e yükselmiştir.
(3) Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2005 yılından 2008’e kadar sırasıyla %51,78, %66,35, %78,75 ve %77,26 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde ÇHC’den yapılan ithalatın birim fiyatları ise sırasıyla 1,45, 1,16, 1,12, 1,64 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.
Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı
MADDE 17 – (1) Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, 2005 ile 2008 yılları arasında sırasıyla miktar bazında 1.451.319 Kg, 2.034.554 Kg, 2.124.071 ve 2.572.330 Kg olarak gerçekleşmiştir. 2005 ile 2008 yılları arasında üçüncü ülkelerden ithalat %77 oranında artmıştır. 2005-2008 arasında üçüncü ülkelerin genel ithalat içindeki payı %48,22’den, %22,74’e düşmüştür.
(2) Aynı dönemde diğer ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatı 4,36 ABD Doları/Kg’dan 6,27 ABD Doları/Kg’a yükselmiştir.
(3) Diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı, gerekse fiyatı itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek nitelikte değildir. Yerli üretim dalı tarafından da ÇHC dışında başka bir ülke için şikâyette bulunulmamıştır. Ayrıca bazı ithalatçılar ve ihracatçı/üreticiler tarafından yerli üreticilerin ÇHC’den gerçekleştirilen ithalata yönelik olarak dampinge karşı önlem alınmasını yerli üretim dalını tekel konumuna getirmek için istedikleri iddia edilmiş fakat ürünün ithalatının yapıldığı ve yapılabileceği pek çok ülke olması bu iddiaları mesnetsiz bırakmaktadır.
Dampingli ithalatın pazar payındaki değişim
MADDE 18 – (1) Maddenin yurtiçi tüketimi, şikayetçi yerli üreticilerin yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır.
(2) Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeks olarak 2005 yılında 100, 2006 yılında 148, 2007 yılında 196 iken 2008’de 193 olmuştur.
(3) 2005-2008 arasında dampingli ithalatın pazar payı endeks olarak sırasıyla 100’den, 2006 yılında 174’e, 2007 yılında 258’e soruşturma döneminde ise 290’a yükselmiş, buna karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının endeks olarak pazar payı 100’den, 2006 yılında 84’e, 2007 yılında 69’a ve soruşturma döneminde 58’e gerilemiştir.
(4) Yerli üretim dalının özellikle 2007 yılında yaptığı yatırıma rağmen büyüyen pazardan yeterli düzeyde pay alamadığı ve pazar payını artıramadığı görülmektedir.
Dampingli ithalatın fiyatlarının gelişimi
MADDE 19 – (1) Soruşturmaya konu ülkenin ortalama CIF ihraç fiyatı 2005 yılında 1,45 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 1,16 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,12 ABD Doları/Kg soruşturma dönemi olan 2008 yılında ise 1,64 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.
Fiyat baskısı
MADDE 20 – (1) Fiyat baskısı, ÇHC menşeli ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının olması gereken satış fiyatının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir. ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve diğer gümrükleme masrafları dâhil Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim dalının gerekli ayarlamalar yapılarak bulunan üretim maliyetine mâkul oranda kâr marjı eklenmek suretiyle tespit edilen olması gereken satış fiyatı ile mukayese edilmiş ve dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının olması gereken fiyatını önemli ölçüde baskı altına aldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, soruşturma döneminde damping marjı hesabına esas ihraç işlemleri bazında yapılan hesaplamada şikayet konusu ürün için CIF bedelin %114,54’ü oranında fiyat baskısı tespit edilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yerli Üretim Dalının Durumu
Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri
MADDE 21 – (1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, şikâyetçi yerli üretici firmalar RSA Tesisat Malz. San. ve Tic. A.Ş. ve Sardoğan Endüstri ve Ticaret’in 2005-2008 arasındaki verileri baz alınmıştır.
(2) Değerlendirmeler yapılırken, mümkün olduğu ölçüde soruşturma konusu ürüne ilişkin veriler kullanılmıştır.
(3) Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmıştır.
a) Yerli üretim dalının üretimi, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)
(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2005 yılında 100 olan üretim miktar endeksi 2006’da 135, 2007’de 175 ve 2008’de ise 146 olarak gerçekleşmiştir. Üretim artışının önemli kısmı yurtiçine satışlardan değil de ihracattan kaynaklanmaktadır.
(2) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2005’te 100 olarak alınan kapasite endeksi, soruşturma döneminde 172 olarak gerçekleşmiştir. Kapasite kullanım oranı 2005’te %36, 2006’da %48, 2007’de %36 olarak gerçekleşmiş, 2008’de ise %30 seviyesine gerilemiştir. Kapasite kullanım oranı ilgili ürünlerdeki büyüyen pazara rağmen dampingli ithalat nedeniyle belirli bir seviyeyi aşamamış ve 2008 yılında 2007 yılındaki seviyelerin altına inmiştir.
b) Yerli üretim dalının iç piyasa satışları ve pazar payı
(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2005 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2006’da 126’ya, 2007’de 141’e yükselmiş ancak 2008’de 121’e gerilemiştir.
(2) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, yurtiçi pazar payı endeksi 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 84’e, 2007 yılında 69’a, 2008’de de 58’e gerilemiştir.
(3) Büyüyen pazardan pay almak için yeni yatırımlara yönelen yerli üretim dalının bu büyümeden yeterince yararlanamadığı ve zarar inceleme döneminde pazar kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
c) İhracat
(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2005 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2006’da 281, 2007’de 852 ve 2008’de 650 olarak gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretim dalı dampingli ithalat nedeniyle daralan iç piyasadan kaynaklanan zararını azaltmak için ihracata yönelmiştir.
ç) Stoklar
(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2005 yılında 100 alınan miktar bazında stok endeksi, 2006’da 157’ye, 2007’de 293’e erişmiş ve 2008’de ise 395 düzeyine yükselmiştir. Stok çevrim hızı ise 2005 yılında 11 iken 2008 yılında 4 düzeyine gerilemiştir.
d) İstihdam
(1) Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışanlarının sayısı endeks olarak 2005-2008 arasında 100’den 58’e gerilemiştir.
e) Ücretler
(1) Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin reel ücret endeksi 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 119, 2007’de 118 ve 2008’de 130’a yükselmiştir.
f) Verimlilik
(1) Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2005 yılında 100 iken, 2006’da 159, 2007’de 217 ve 2008’de 254 seviyesinde gerçekleşmiştir.
g) Yurtiçi fiyatlar ve maliyetler
(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi, 2005 yılı 100 alındığında, 2006’da 93’e, 2007’de 82’ye gerilemiş, 2008’de ise 92 seviyesinde gerçekleşmiştir.
(2) Yerli üretimin, ilgili üründe, ortalama birim sınaî maliyet endeksi 2005 yılında 100 alındığında, 2006’da 91, 2007’de 78 ve 2008’de 82 olarak gerçekleşmiş, ortalama birim ticari maliyet endeksi ise 2005 yılında 100 alındığında, 2006’da 94, 2007’de 83 ve 2008’de 94 olarak gerçekleşmiştir.
ğ) Kârlılık
(1) Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam kârlılığı 2005’te 100 olarak kabul edildiğinde 2006’da 75, 2007’de 324 ve 2008’de -152 olarak gerçekleşmiştir. Birim kârlılık endeksi ise 2005 yılında 100 iken, 2006’da 57, 2007’de 198, 2008’de -110 olarak gerçekleşmiştir.
h) Nakit akışı
(1) Yerli üretim dalının nakit akışı, 2005 yılında 100 iken, bu rakam 2006’da 137, 2007’de 186’ya yükselmiş, 2008’de ise 117 seviyesinde gerçekleşmiştir.
ı) Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı
(1) Yerli üretim dalının, 2005 yılı itibariyle 100 kabul edilen özkaynak kârlılığı (Kâr/Özkaynak) endeksi 2006’da 63, 2007’de 260 ve 2008’de -116 olarak gerçekleşmiştir.
(2) Yatırım hâsılatı (Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise endeks 2005 yılında 100 iken 2006’da -49, 2007’de 158 ve 2008’de -84 olarak gerçekleşmiştir.
i) Sermaye artışı
(1) Yerli üretim dalının tüm faaliyetlerine ilişkin, 2005 yılında 100 olan özsermaye endeksi 2006’da 109, 2007’de 107, 2008’de ise 100 olarak gerçekleşmiştir.
j) Büyüme
(1) Yerli üretim dalının tüm faaliyetlerine ilişkin aktif büyüklüğü reel olarak 2005 yılında 100 iken 2006’da 139’a, 2007’de 176’ya yükselmiş, 2008’de ise 138 düzeyinde gerçekleşmiştir.
k) Yatırımlardaki artış
(1) Yerli üretim dalı üretim kapasitesini artıracak şekilde endeks olarak 2005 yılında 100 birim, 2006 yılında 93 birim, 2007 yılında 309 birim ve 2008 yılında 100 birim düzeyinde yatırım gerçekleştirmiştir.
l) Damping marjının büyüklüğü
(1) Yapılan hesaplamalarda damping marjının önemli oranda olduğu tespit edilmiştir.
Yerli üretim dalıyla ilgili diğer hususlar
MADDE 22 – (1) Bazı ithalatçı firmalar yerli üretim dalının eski teknoloji kullanarak üretim yaptığını beyan etmişlerdir. Yerli üreticilerin üretim tesislerinde yerinde inceleme yapılmış, yerli üreticilerle bu durum görüşülmüş ve söz konusu iddianın mesnetsiz olduğu anlaşılmıştır.
Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi
MADDE 23 – (1) Yapılan incelemeler neticesinde, yerli üretim dalının üretim, yurtiçi satış miktarı gibi göstergelerinde belirli oranda iyileşmeler olduğu görülse de üretim miktarındaki artışın daha çok ihracat amaçlı olduğu, pazardaki gelişmeye oranla yerli üretim dalının yurtiçi satışlarında istenen düzeye ulaşamadığı, pazar payında önemli daralmalar olduğu, kapasite kullanım oranının pazarın büyümesine rağmen düşüş gösterdiği görülmektedir. Bu durumun yerli üretim dalının dönem sonu stoklar, stok çevrim hızı, istihdam, kârlılık, nakit akışı, yatırımların geri dönüşü, yatırım hâsılatı göstergelerini de olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Mevcut durum ve göstergeler, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün bulunmadığını ortaya koymaktadır.
BEŞİNCİ KISIM
Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedensellik Bağı
Dampingli ithalatın etkisi
MADDE 24 – (1) 2005-2008 döneminde, üçüncü ülkeler menşeli ithalat yaklaşık %77 oranında artarken, ÇHC menşeli ithalatın söz konusu dönemde %461 oranında arttığı; ÇHC’nin 2005 yılında yaklaşık %52 olan toplam ithalat içindeki payını ise soruşturma döneminde %77’ye çıkarttığı tespit edilmiştir.
(2) Soruşturma konusu ürün tüketiminde 2005-2008 döneminde %93 oranında artış görülmüş olup, yerli üretimin pazar payı bu dönemde yarıya yakın azalırken ÇHC menşeli dampingli ithalatın pazar payı aynı dönemde yaklaşık 3 katına çıkmıştır.
(3) Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün ÇHC’den dampingli ithalat fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını önemli ölçüde baskı altında tuttuğu, büyüyen pazara rağmen yerli üretim dalının pazar payının düştüğü ve 2005 yılına göre SD’de mutlak ve nispi olarak artan dampingli ithalatın da etkisiyle yerli üretim dalının birçok ekonomik göstergesini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bu durumun ihracatçı firmaların iddia ettiği gibi küresel krizle açıklanamayacağı zira zarar tespiti için 2005-2008 yıllarının seçildiği, söz konusu dönemde yurt içi satışlar azalırken ÇHC menşeli ithalatın ise artış gösterdiği gözlenmektedir.
(4) Dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde yukarıda ifade olunan olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.
Üçüncü ülkelerden ithalat ve diğer unsurların etkisi
MADDE 25 – (1) Üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın 2005 yılından bu yana nispi ve mutlak olarak artmasına rağmen, tüketim içindeki payının bir miktar düştüğü görülmüştür. Gerek birim fiyatlarının yerli üreticinin birim fiyatlarına yakın veya üzerinde oluşu gerekse piyasa payındaki eğilim bu aşamada üçüncü ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın yerli üretime zarar verebilecek boyutta olmadığını göstermektedir.
(2) Yapılan değerlendirmelerde zarara neden olabilecek başka bir unsurun bulunmadığı görülmüştür.
ALTINCI KISIM
Sonuç
Karar
MADDE 26 – (1) Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşısında belirtilen miktarda dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur.
Uygulama
MADDE 27 – (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında karşısında gösterilen miktarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.
Yürürlük
MADDE 28 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 29 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
